Evden eve nakliye firmalarının ilanlarında sıkça kullanılan “sigortalı nakliye”, “tüm eşyalar sigortalıdır” veya “eşyanız güvence altında” ifadeleri, tüketicide taşıma sırasında oluşabilecek her zararın sigorta şirketi tarafından karşılanacağı izlenimini oluşturabilir. Ancak uygulamada sigortalı nakliye ifadesi tek başına yeterli bir güvence değildir.
Bir eşyanın gerçekten sigorta koruması altında olup olmadığı; geçerli bir poliçenin bulunmasına, poliçede sigortalı olarak kimin gösterildiğine, taşınan eşyaların ve taşıma güzergâhının doğru bildirilmesine, teminat kapsamına, muafiyetlere ve özel şartlara göre belirlenir.
Kiracı evden eve nakliye firmasını ararken yalnızca “Eşyalar sigortalı mı?” sorusunu sormamalı; poliçenin bir örneğini, sigorta şirketinin adını, poliçe numarasını ve hangi zararların kapsamda olduğunu da istemelidir.
Sigortalı ev taşıma zayi tazmini hakkında kısa cevap
Sigortalı evden eve nakliye, taşıma sırasında gerçekleşebilecek belirli risklerin bir sigorta poliçesiyle güvence altına alınmasıdır. Ancak her poliçe bütün eşya zararlarını karşılamaz.
Poliçe yalnızca:
- aracın trafik kazası yapması,
- aracın yanması veya devrilmesi,
- taşıma aracının çalınması,
- eşyanın belirli bir dış olay nedeniyle zarar görmesi
gibi sınırlı riskleri kapsayabilir.
Buna karşılık şu zararlar poliçenin dışında bırakılmış olabilir:
- mobilyanın çizilmesi,
- televizyonun personel tarafından düşürülmesi,
- beyaz eşyanın yanlış taşınması,
- hatalı mobilya sökme veya kurma işlemi,
- yetersiz paketlemeden kaynaklanan kırılma,
- koli içindeki eşyanın zarar görmesi,
- eşyanın geç teslim edilmesi,
- kullanım kaybı ve dolaylı zararlar.
Bu nedenle “sigortalı nakliye” sözüne değil, poliçenin kapsamına ve özel şartlarına bakılmalıdır.
Sigortalı evden eve nakliye ne demektir?
Sigortalı evden eve nakliye, taşınan ev eşyalarının taşıma sürecinde gerçekleşebilecek belirli rizikolara karşı sigortalanmasıdır.
Sigortanın konusu çoğunlukla:
- mobilyalar,
- beyaz eşyalar,
- elektronik cihazlar,
- koliler,
- ev tekstili,
- mutfak eşyaları,
- diğer ev eşyaları
olabilir.
Ancak poliçede eşyaların yalnızca genel bir ifadeyle değil, mümkün olduğunca türü, miktarı, değeri ve taşıma güzergâhıyla birlikte gösterilmesi önemlidir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun sigorta hukukuna ilişkin hükümlerine göre sigortacı, sözleşmede belirlenen rizikonun gerçekleşmesi hâlinde meydana gelen zararı poliçe kapsamı ve sigorta bedeliyle sınırlı olarak karşılar. Mal sigortalarında temel amaç, sigortalının gerçekleşen maddi zararını gidermektir; sigorta, zarar üzerinden kazanç sağlama aracı değildir.
Sigorta teminatının kapsamı, kanun hükümleriyle birlikte poliçede yer alan genel şartlar, özel şartlar ve klozlara göre belirlenir.
“Sigortalı nakliye” zorunlu bir sigorta mıdır?
Evden eve nakliye hizmetinde kullanılan eşya sigortası, zorunlu trafik sigortası gibi her taşıma için kanunen otomatik olarak yapılması gereken standart bir zorunlu sigorta değildir.
Evden eve nakliye firması:
kendi taşıyıcı sorumluluğunu sigortalayabilir,
taşınan eşyalar için emtia taşıma sigortası yaptırabilir,
belirli taşımalara özel sefer poliçesi düzenletebilir,
genel veya abonman niteliğinde bir poliçe kullanabilir.
Ancak firmanın genel bir sigorta poliçesinin bulunması, her müşterinin eşyalarının otomatik olarak güvence altında olduğu anlamına gelmez.
Müşterinin taşımasına ilişkin:
taşıma tarihi,
eski ve yeni adres,
taşınan eşyanın türü,
eşya değeri,
kullanılacak araç,
taşıma güzergâhı
sigortacıya bildirilmemişse somut taşımanın teminat kapsamında olup olmadığı tartışmalı hâle gelebilir.
Bu nedenle kiracı evden eve nakliye firmasını ararken “Firmanız sigortalı mı?” yerine şu soruyu sormalıdır:
“Benim eşyalarım ve bu taşıma için düzenlenmiş poliçeyi görebilir miyim?”
Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları neyi düzenler?
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları’nı mal sigortalarına ilişkin resmî genel şartlar arasında yayımlamaktadır. Poliçenin kapsamı yalnızca “sigortalı” sözüne göre değil, bu genel şartlarla birlikte poliçeye eklenen özel şartlara göre belirlenir. SEDDK /Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları)
Genel şartlarda bazı risklerin sigorta kapsamında bulunabileceği; buna karşılık aksine özel bir düzenleme yoksa kırılma, çalınma, yağmur suyu, paslanma ve benzeri bazı zararların kapsam dışında kalabileceği belirtilmektedir. Yetersiz ambalaj, eşyanın kendi yapısındaki kusur, olağan aşınma ve gecikmeden kaynaklanan zararlar da poliçe şartlarına göre teminat dışında değerlendirilebilir. SEDDK(Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları)
Buradan çıkan önemli sonuç şudur:
Emtia taşıma sigortası, kendiliğinden bütün riskleri kapsayan sınırsız bir “tam güvence” değildir.
Evden eve nakliye için düzenlenen poliçede kırılma, çizilme, yükleme, boşaltma, taşıma asansörü, mobilya sökme-kurma ve personel hatası gibi risklerin ayrıca güvence altına alınıp alınmadığı kontrol edilmelidir.
Poliçede hangi bilgiler bulunmalıdır?
Kiracı, evden eve nakliye firmasından poliçenin tamamını veya en azından sigorta sertifikasını istemelidir.
Belgede şu bilgilerin bulunması gerekir:
- sigorta şirketinin tam unvanı,
- poliçe numarası,
- poliçenin başlangıç ve bitiş tarihi,
- sigorta ettiren,
- sigortalı veya lehtar,
- taşınan eşyanın tanımı,
- eşyanın sigorta bedeli,
- taşıma tarihi,
- taşımanın başlangıç ve teslim adresleri,
- taşıma güzergâhı,
- kullanılacak taşıma aracı,
- teminat kapsamı,
- istisnalar,
- muafiyet tutarı veya oranı,
- hasar bildiriminin yöntemi,
- hasar bildirim süresi.
Poliçede yalnızca nakliye firmasının adı bulunuyor; müşterinin adı, taşınacak eşya, tarih veya güzergâh yer almıyorsa bu poliçenin somut ev taşıma işlemini kapsayıp kapsamadığı açıklığa kavuşturulmalıdır.
Sigortalı kişi kim olmalıdır?
Poliçede sigortalı olarak:
- eşya sahibi,
- müşteri,
- nakliye firması,
- eşyalar üzerinde ekonomik menfaati bulunan başka bir kişi gösterilmiş olabilir.
Sigorta ettiren ile sigortalı aynı kişi olmak zorunda değildir. Örneğin poliçeyi nakliye firması yaptırmış, eşya sahibi sigortalı veya lehtar olarak gösterilmiş olabilir.
Ancak müşteri poliçede hiçbir şekilde yer almıyorsa şu sorular sorulmalıdır:
- Hasar hâlinde tazminat kime ödenecek?
- Müşteri sigorta şirketine doğrudan başvurabilecek mi?
- Firma tazminatı aldıktan sonra müşteriye aktaracak mı?
- Poliçe yalnızca nakliye firmasının hukuki sorumluluğunu mu kapsıyor?
- Poliçe, taşınan eşyayı mı yoksa firmanın mali sorumluluğunu mu sigortalıyor?
Bu ayrım, hasar sonrasında kimin talepte bulunabileceği bakımından önemlidir.
Sigortalı Nakliyede Sigortayı Kim Yaptırır?
“Sigortalı evden eve nakliye” ifadesinde üç farklı ihtimal vardır ve bunlar birbirine karıştırılmamalıdır:
1. Nakliye firmasının kendi sorumluluk sigortası olabilir.
Bu poliçe doğrudan sizin eşyalarınızı değil, nakliye firmasının taşıma sırasında doğabilecek hukuki sorumluluğunu güvence altına alır. Hasar hâlinde önce firmanın sorumluluğu belirlenir; ödeme poliçe kapsamına göre firmaya veya zarar görene yapılabilir.
2. Nakliye firması sizin taşımanız için ayrıca eşya taşıma poliçesi düzenletebilir.
Bu durumda poliçede taşıma tarihi, eski ve yeni adres, eşya bedeli, güzergâh ve teminat kapsamı bulunmalıdır. Uygulamada “sigortalı nakliye” denildiğinde müşterinin beklediği asıl güvence budur. Ancak firma bunu otomatik olarak yapmak zorunda değildir; sözleşmede açıkça kararlaştırılmalıdır.
3. Eşyalarınızı kendiniz de sigorta ettirebilirsiniz.
Nakliye firmasının sunduğu teminat yetersizse veya hiç poliçe düzenlenmiyorsa, taşıma başlamadan önce bir sigorta şirketi ya da yetkili acente aracılığıyla kendi adınıza emtia taşıma sigortası yaptırabilirsiniz. SEDDK, emtia nakliyat sigortasını mal sigortaları arasında göstermekte; hangi risklerin karşılanacağının poliçenin genel ve özel şartlarından anlaşılacağını belirtmektedir. SEDDK
Örnek senaryo
Erol Bey, Ankara’dan İzmir’e evini taşıtmak için bir nakliye firmasıyla 40.000 TL’ye anlaşmıştır. Firma telefonda “Eşyalarınız sigortalı” demiştir.
Taşınmadan önce Erol Bey şu belgeleri ister:
sigorta şirketinin adı,
poliçe numarası,
kendi adının veya taşımasının poliçede bulunup bulunmadığı,
eski ve yeni adres,
toplam eşya bedeli,
kırılma, çizilme, yükleme ve boşaltma teminatları.
Firma yalnızca kendi iş yerini veya aracını kapsayan genel bir poliçe gösterirse, bu poliçe Erol Bey’in televizyonunun düşürülmesini mutlaka karşılamaz. Firma Erol Bey’in taşımasına özel, eşya bedeli 600.000 TL olan bir poliçe düzenletirse ve kırılma riski poliçeye dâhilse, televizyon hasarı sigorta kapsamında değerlendirilebilir.
Hiç poliçe düzenlenmemiş olsa bile nakliye firması sorumluluktan kurtulmaz. Eşya firmanın personeli tarafından düşürülmüşse, taşıyıcının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve nakliye sözleşmesinden doğan sorumluluğu ayrıca devam eder.
Bu nedenle firmaya yalnızca “Sigorta var mı?” diye sormayın. Şunu sorun:
“Benim taşıma işlemim ve eşyalarım için düzenlenmiş poliçeyi, teminat kapsamını ve sigorta bedelini taşıma başlamadan önce görebilir miyim?” Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK)
Eşyanın gerçek değeri poliçeye yazılmalı mı?
Evet. Sigorta bedeli, taşınan eşyaların makul toplam değerini yansıtmalıdır.
Örneğin ev eşyalarının gerçek değeri 800.000 TL olduğu hâlde poliçede 100.000 TL sigorta bedeli yazılmışsa zarar hâlinde eksik sigorta tartışması doğabilir.
Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları’nda sigorta bedelinin sigorta değerinden düşük olması hâlinde ödenecek tazminatın eksik sigorta oranında azalabileceği belirtilmektedir. Sigorta bedelinin gerçek değeri aşan bölümü ise kural olarak geçerli bir fazladan kazanç sağlamaz. Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları (Yürürlük Tarihi: 1 Ocak 1953)
Kiracı evden eve nakliye firmasını ararken taşınacak eşyaların yaklaşık değerini gerçekçi biçimde bildirmelidir. Özellikle:
- televizyon,
- bilgisayar,
- beyaz eşya,
- sanat eseri,
- antika eşya,
- özel üretim mobilya,
- yüksek değerli cihaz
ayrı ayrı kaydedilmelidir.
Para, ziynet eşyası, kıymetli evrak ve benzeri değerlerin mümkünse nakliye firmasına teslim edilmemesi daha güvenlidir.
Sigorta mobilya çizilmesini karşılar mı?
Her poliçe karşılamaz.
Mobilyanın:
- duvara sürtülmesi,
- merdivende çizilmesi,
- araç içinde başka eşyaya temas etmesi,
- ambalajsız taşınması,
- yanlış sökülüp kurulması sonucunda oluşan zararlar, yalnızca poliçede bu riskleri kapsayan açık bir güvence varsa sigorta şirketinden talep edilebilir.
Poliçe kırılma, çizilme veya personel hatasını kapsam dışında bırakmışsa sigorta şirketi ödeme yapmayabilir.
Ancak sigortanın ödeme yapmaması, nakliye firmasının sorumluluğunu otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Firma, Türk Ticaret Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşme uyarınca meydana gelen zarardan ayrıca sorumlu tutulabilir.
Sigorta televizyon veya beyaz eşya zararını karşılar mı?
Televizyonun ekranının kırılması, buzdolabının darbe alması veya çamaşır makinesinin iç aksamının taşıma nedeniyle zarar görmesi poliçe kapsamına göre değerlendirilir.
Sigorta şirketi şu konuları inceleyebilir:
- cihazın taşıma öncesinde çalışıp çalışmadığı,
- görünür darbe izi bulunup bulunmadığı,
- cihazın uygun biçimde paketlenip paketlenmediği,
- hasarın taşıma sırasında oluşup oluşmadığı,
- servis raporunda arızanın taşıma ile ilişkilendirilip ilişkilendirilmediği,
- kırılma ve elektronik hasarın poliçede teminat altında olup olmadığı.
Bu nedenle elektronik ve beyaz eşyaların taşıma öncesinde çalıştığını gösteren video çekilmeli; taşıma sonrasında arıza varsa yetkili veya uzman servis raporu alınmalıdır.
Paketleme hatası sigorta kapsamında mıdır?
Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları, eşyanın gereği gibi hazırlanmamasından veya yetersiz ambalajdan doğan zararların teminat dışında kalabileceğini düzenlemektedir. SEDDK
Ancak paketlemeyi nakliye firması üstlenmişse iki ayrı hukuki ilişki ortaya çıkar:
- Sigorta şirketi, ambalaj yetersizliği istisnasına dayanarak ödeme yapmayabilir.
- Nakliye firması, paketlemeyi gereği gibi yapmadığı için müşteriye karşı sorumlu olabilir.
Başka bir anlatımla, poliçenin zararı karşılamaması, zararın müşterinin üzerinde kalacağı anlamına gelmez.
Nakliye firmasının sözleşmede paketleme hizmetini üstlenmesi hâlinde:
- uygun malzeme kullanması,
- kırılabilir eşyaları ayrı paketlemesi,
- elektronik cihazları darbeden koruması,
- mobilyaların köşe ve yüzeylerini kapatması,
- kolileri doğru işaretlemesi beklenir.
Yükleme ve boşaltma hasarı poliçeye dâhil midir?
Yükleme ve boşaltma aşamaları, evden eve nakliye sürecinde en fazla hasarın meydana geldiği bölümlerdir.
Ancak poliçenin kapsamı şu noktalarda farklılaşabilir:
- Teminat, eşyanın araç üzerine yüklenmesiyle mi başlıyor?
- Eşya evden çıkarılırken oluşan zarar kapsama dâhil mi?
- Taşıma asansöründe meydana gelen zarar karşılanıyor mu?
- Boşaltma hangi anda tamamlanmış sayılıyor?
- Eşyanın araçtan indirilip daireye taşınması sigorta kapsamında mı?
- Mobilyanın kurulacağı yere götürülmesi boşaltmanın parçası mı?
- Kurulum sırasında oluşan zarar teminat altında mı?
Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları, sigortanın başlangıç ve sona erme anları ile yükleme ve boşaltma dönemini düzenlemektedir; ancak somut teminatın kapsamı poliçenin özel şartlarıyla birlikte incelenmelidir. SEDDK (Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları )
Bu nedenle poliçede yalnızca “taşıma sırasında” ifadesinin bulunması yeterli görülmemeli; evden teslim alma, merdiven veya asansör taşıması, yükleme, araç yolculuğu, boşaltma ve yeni eve çıkarma aşamaları ayrı ayrı sorulmalıdır.
Paketleme hatası sigorta kapsamında mıdır?
Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları, eşyanın gereği gibi hazırlanmamasından veya yetersiz ambalajdan doğan zararların teminat dışında kalabileceğini düzenlemektedir. SEDDK (Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları)
Ancak paketlemeyi nakliye firması üstlenmişse iki ayrı hukuki ilişki ortaya çıkar:
- Sigorta şirketi, ambalaj yetersizliği istisnasına dayanarak ödeme yapmayabilir.
- Nakliye firması, paketlemeyi gereği gibi yapmadığı için müşteriye karşı sorumlu olabilir.
Başka bir anlatımla, poliçenin zararı karşılamaması, zararın müşterinin üzerinde kalacağı anlamına gelmez.
Nakliye firmasının sözleşmede paketleme hizmetini üstlenmesi hâlinde:
- uygun malzeme kullanması,
- kırılabilir eşyaları ayrı paketlemesi,
- elektronik cihazları darbeden koruması,
- mobilyaların köşe ve yüzeylerini kapatması,
- kolileri doğru işaretlemesi
beklenir.
Montaj sırasında oluşan zarar sigortadan ödenir mi?
Mobilyanın sökülmesi ve kurulması evden eve nakliye hizmetinin parçası olabilir. Ancak taşıma sigortası, her durumda montaj sırasında oluşan zararı kapsamayabilir.
Örneğin:
- dolap kapağının yanlış monte edilmesi,
- bağlantı parçasının kırılması,
- mobilyanın duvara sabitlenirken zarar görmesi,
- beyaz eşya bağlantısının yanlış yapılması,
- montaj sırasında camın kırılması
taşıma sigortasından ziyade nakliye firmasının hizmet kusuru kapsamında değerlendirilebilir.
Poliçe, yükleme ve boşaltmayı kapsarken kurulum ve montajı kapsam dışında bırakabilir. Bu nedenle sözleşmede hem nakliye firmasının sorumluluğu hem de sigorta kapsamı birbirinden ayrı biçimde yazılmalıdır.
Sigorta gecikme zararını karşılar mı?
Kural olarak her emtia taşıma poliçesi gecikme nedeniyle oluşan zararları karşılamaz.
Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları’nda taşımanın gecikmesi, teslim etmeme veya geç teslim nedeniyle istenen tazminatlar ile kâr kaybı gibi dolaylı zararların kapsam dışında kalabileceğine ilişkin hükümler bulunmaktadır. SEDDK
Örneğin aşağıdaki zararların poliçe kapsamında olmadığı ileri sürülebilir:
- yeni eve geç yerleşme nedeniyle otel gideri,
- eşya geç geldiği için alınan geçici mobilya,
- işe gidememe nedeniyle gelir kaybı,
- taşınmanın gecikmesi nedeniyle ödenen ek kira,
- kullanım mahrumiyeti.
Ancak bu giderler, nakliye firmasının sözleşmeye aykırı davranışıyla doğrudan bağlantılıysa firmadan ayrıca talep edilebilir. Talebin kabulü için zarar, nedensellik bağı ve giderlerin makul olduğu belgelenmelidir.
Nakliye firmasının sigorta yaptırması sorumluluğunu kaldırır mı?
Hayır.
Sigorta, nakliye firmasının yasal ve sözleşmesel sorumluluğunun yerine geçmez. Sigortanın amacı, kapsamına giren zararın finansal sonuçlarını karşılamaktır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 875’inci maddesi uyarınca taşıyıcı, eşyayı teslim aldığı andan teslim ettiği ana kadar meydana gelen zıya, hasar ve gecikmeden kural olarak sorumludur.
Taşıma işinde kullanılan:
- şoförün,
- paketleme personelinin,
- taşıma çalışanlarının,
- mobilya kurulum ekibinin,
- alt taşıyıcının
kusurlu davranışı nedeniyle zarar oluşmuşsa firma “Sigorta ödemedi, bizim yapabileceğimiz bir şey yok.” diyerek sorumluluktan kurtulamaz.
Sigorta şirketine başvuru ile nakliye firmasına karşı tazminat talebi birbirinden farklı hukuki yollardır.
Hem sigorta şirketinden hem nakliye firmasından para alınabilir mi?
Aynı zarar için iki kez tazminat alınamaz.
Sigorta şirketi zararı karşılamışsa sigortalının zararı ödeme oranında giderilmiş olur. Sigortacı, Türk Ticaret Kanunu’nun halefiyet hükümleri uyarınca ödediği tutar ölçüsünde zarar sorumlusuna karşı sigortalının haklarına geçebilir.
Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları da sigortacının ödediği tazminat ölçüsünde sorumlu üçüncü kişilere karşı rücu haklarını kazanacağını düzenlemektedir. SEDDK
Örneğin zarar 100.000 TL ve sigorta şirketinin ödediği tutar 70.000 TL ise:
- sigorta şirketi ödediği 70.000 TL için sorumlu nakliye firmasına rücu edebilir,
- müşteri karşılanmayan 30.000 TL için şartları varsa firmaya başvurabilir.
Müşteri aynı 100.000 TL zararı hem sigortacıdan hem firmadan ayrı ayrı tahsil ederek 200.000 TL elde edemez.
Sigorta şirketi hasarı reddederse ne yapılmalıdır?
Öncelikle ret gerekçesi yazılı olarak istenmelidir.
Sigorta şirketinin ret gerekçesi şu hususlardan biri olabilir:
- taşımanın poliçeye bildirilmemesi,
- hasarın teminat dönemi dışında oluşması,
- taşınan eşyanın poliçede bulunmaması,
- kırılma veya çizilmenin kapsam dışında olması,
- yetersiz ambalaj,
- eksik veya yanlış beyan,
- hasarın zamanında bildirilmemesi,
- sigorta bedelinin yetersiz olması,
- muafiyet tutarının altında zarar oluşması,
- zararın montaj sırasında gerçekleşmesi.
Ret yazısı alındıktan sonra poliçe, genel şartlar, özel şartlar ve eksper raporu birlikte incelenmelidir.
Sigorta uyuşmazlığının niteliğine göre:
- sigorta şirketine yeniden yazılı başvuru,
- Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru,
- görevli mahkemede dava
yolları değerlendirilebilir.
Bunun yanında nakliye firmasına karşı taşıma sözleşmesinden doğan haklar ayrıca kullanılabilir.
Hasar sigorta şirketine ne zaman bildirilmelidir?
Hasar fark edilir edilmez sigorta şirketine ve nakliye firmasına yazılı bildirim yapılmalıdır.
Poliçede öngörülen bildirim süresi ayrıca kontrol edilmelidir. Hasar bildiriminin gecikmesi:
- zararın nedeninin belirlenmesini,
- ekspertiz yapılmasını,
- sigortacının sorumlu kişilere rücu hakkını,
- zararın büyümesini önleme imkânını
olumsuz etkileyebilir.
Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları’nda hasarın tespiti, sigortacıyla iş birliği yapılması, belgelerin sunulması ve sorumlu üçüncü kişilere karşı hakların korunmasına ilişkin yükümlülükler bulunmaktadır. SEDDK
Hasarlı eşya, zorunlu olmadıkça sigorta eksperi veya firma görmeden atılmamalı ve tamir edilmemelidir.
Acil tamir gerekiyorsa:
- ayrıntılı fotoğraf çekilmeli,
- video kaydı alınmalı,
- servis raporu düzenlenmeli,
- değiştirilen parçalar saklanmalı,
- fatura ve ödeme belgesi alınmalıdır.
Hasar tespit tutanağı neden önemlidir?
Hasar tespit tutanağı, zarar gören veya kaybolan eşyanın taşıma sonrasındaki durumunu belgelendirir.
Tutanakta şu bilgiler bulunmalıdır:
- nakliye firmasının unvanı,
- taşıma tarihi,
- eski ve yeni adres,
- araç plakası,
- hasarlı veya kayıp eşya,
- eşyanın marka ve modeli,
- hasarın türü,
- hasarın fark edildiği tarih,
- fotoğraf ve video numaraları,
- firma görevlisinin açıklaması,
- müşteri ve tanık imzaları.
Kiracı Şikayetleri sitesindeki Nakliye Hasar ve Kayıp Tespit Tutanağı bu amaçla kullanılabilir.
Firma çalışanı tutanağı imzalamazsa tutanağa:
“Firma görevlisi tutanağı imzalamaktan kaçınmıştır.”
şerhi düşülmeli ve mümkünse tanıklarla desteklenmelidir.
Sigortalı nakliye öncesinde hangi belgeler kullanılmalı?
Taşıma öncesindeki sözlü vaatlerin yazılı hâle getirilmesi gerekir. Kiracı Şikayetleri sitesinin Ücretsiz Formlar bölümünde evden eve nakliye sürecinde kullanılabilecek belgeler yer almaktadır.
Evden Eve Nakliye Sözleşmesi
Sözleşmede:
- sigorta şirketi,
- poliçe numarası,
- sigorta bedeli,
- teminat kapsamı,
- muafiyetler,
- poliçenin müşteriye teslim edildiği
açıkça yazılmalıdır.
Nakliye Ön Ekspertiz ve Sabit Fiyat Teklif Formu
Taşınacak eşyanın türü, sayısı, özel taşıma koşulları ve yaklaşık değeri önceden belirlenebilir. Böylece poliçedeki eksik veya yanlış eşya beyanı riski azaltılır.
Nakliye Hasar ve Kayıp Tespit Tutanağı
Taşıma sonunda ortaya çıkan kırık, çizik, arıza, eksiklik ve kayıpların kayıt altına alınmasını sağlar.
Kapora ve Ön Ödeme Makbuzu
Ödenen tutarın hangi taşıma hizmeti için verildiğini, toplam ücreti ve kalan borcu belgeler.
Bu belgeler sigorta poliçesinin yerine geçmez. Ancak taşıma ilişkisinin, eşya miktarının ve tarafların beyanlarının ispatını güçlendirir.
Sigorta poliçesi teslim edilmeden taşıma yaptırılmalı mı?
Firmanın yalnızca:
“Merak etmeyin, şirketimizin genel sigortası var.”
demesi yeterli kabul edilmemelidir.
Taşınmadan önce en azından şu bilgiler görülmelidir:
Poliçeyi düzenleyen sigorta şirketi kim?
Poliçe geçerli mi?
Müşterinin taşıması poliçeye bildirildi mi?
Eski ve yeni adres poliçede yer alıyor mu?
Eşya değeri ne kadar gösterildi?
Kırılma ve çizilme teminatı var mı?
Yükleme ve boşaltma kapsamda mı?
Montaj hasarı kapsamda mı?
Muafiyet ne kadar?
Hasar hâlinde kime başvurulacak?
Firma poliçeyi göstermiyor veya yalnızca okunamayacak bir ekran görüntüsü gönderiyorsa “sigortalı nakliye” iddiasına ihtiyatla yaklaşılmalıdır.
İnternet ilanındaki “tam sigortalı” ifadesi firmayı bağlar mı?
Kişisel ihtiyacı için ev taşıma hizmeti alan kişi tüketici sayılabilir. Firma, ilanında veya internet sitesinde:
- tam sigortalı,
- bütün eşyalar güvence altında,
- her zarar karşılanır,
- hasar anında koşulsuz ödeme
gibi ifadeler kullanıyorsa bu açıklamaların gerçeği yansıtması gerekir.
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a göre internet portalında, reklamda veya ilanda belirtilen özellikleri taşımayan ve tüketicinin hizmetten beklediği faydayı azaltan hizmetler ayıplı hizmet sayılabilir. Sağlayıcı, hizmeti sözleşmeye uygun sunmakla yükümlüdür. Ticaret Bakanlığı Ayıplı Mal Ve Hizmetler Hakkında Bilgilendirme
Firma kapsamı dar bir poliçeyi “her türlü zararı karşılayan tam sigorta” şeklinde tanıtmışsa tüketici:
- ilan ekran görüntüsünü,
- mesajları,
- sözleşmeyi,
- poliçeyi,
- ret yazısını
saklamalıdır.
Nakliye hizmeti ayıplıysa tüketicinin hakları nelerdir?
Ev taşıma hizmeti kişisel amaçla alınmışsa hizmetin ayıplı sunulması hâlinde 6502 sayılı Kanun’un 13–15’inci maddeleri uygulanabilir.
Tüketici olayın niteliğine göre:
- hizmetin yeniden görülmesini,
- hizmet sonucunda ortaya çıkan zararın ücretsiz giderilmesini,
- hizmet bedelinden indirim yapılmasını,
- sözleşmeden dönmeyi,
- maddi zararının tazminini
talep edebilir.
Ticaret Bakanlığı da ayıplı hizmette tüketicinin seçimlik haklarından birini kullanabileceğini ve bu haklarla birlikte Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre tazminat isteyebileceğini açıklamaktadır. T.C. Ticaret Bakanlığı (Ayıplı Mal ve Hizmetler Hakkında Bilgilendirme)
Sigorta şirketinin ödeme yapmaması bu tüketici haklarını ortadan kaldırmaz.
Sigortalı nakliye hasarında izlenecek yol
Hasar meydana geldiğinde şu sıra izlenmelidir:
- Eşyayı teslim alırken kontrol edin.
- Hasarı fotoğraf ve video ile kaydedin.
- Nakliye Hasar ve Kayıp Tespit Tutanağı düzenleyin.
- Firma görevlisinin imzasını alın.
- Aynı gün nakliye firmasına yazılı bildirim yapın.
- Poliçede yazılı sigorta şirketine hasar ihbarı gönderin.
- Poliçe ve özel şartların bir örneğini alın.
- Eksper incelemesi yapılmadan eşyayı atmayın.
- Gerekirse servis veya uzman raporu alın.
- Ret kararı verilirse gerekçeli ret yazısını isteyin.
- Nakliye firmasına karşı tazminat hakkınızı ayrıca değerlendirin.
Sigorta başvurusu yapılması, nakliye firmasına yapılması gereken hasar bildirimini gereksiz hâle getirmez. Her iki tarafa da süresinde ve yazılı bildirim yapılması daha güvenlidir.
Sık sorulan sorular
Sigortalı nakliye bütün zararları karşılar mı?
Hayır. Yalnızca poliçede güvence altına alınan riskler, limitler ve özel şartlar içinde karşılanır.
Firma poliçeyi göstermek zorunda mı?
Firma “sigortalı nakliye” hizmeti sunduğunu söylüyorsa tüketicinin poliçenin kapsamını öğrenebilmesi için poliçe veya sigorta sertifikasını sunması gerekir. Belge gösterilmiyorsa sigorta vaadi doğrulanmış sayılmamalıdır.
Genel şirket poliçesi benim eşyamı kapsar mı?
Her zaman değil. Somut taşımanın poliçeye bildirilip bildirilmediği ve müşterinin eşyalarının teminat kapsamında olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Mobilya çizilmesi sigortadan ödenir mi?
Poliçede kırılma, çizilme veya taşıma personelinin verdiği zarar açıkça teminat altına alınmışsa ödenebilir. Aksi hâlde sigorta şirketi talebi reddedebilir.
Sigorta ödeme yapmazsa firma da ödeme yapmaz mı?
Hayır. Nakliye firmasının taşıma sözleşmesinden ve kanundan doğan sorumluluğu ayrıca devam eder.
Paketlemeyi firma yaptıysa sigorta zararı öder mi?
Poliçe yetersiz ambalaj zararlarını dışarıda bırakabilir. Ancak paketlemeyi üstlenen firma kendi kusurundan doğan zarardan sorumlu olabilir.
Sigorta bedeli düşük gösterilmişse ne olur?
Eksik sigorta nedeniyle tazminat orantılı olarak azaltılabilir. Eşya değeri taşıma öncesinde gerçekçi biçimde belirlenmelidir.
Sigorta şirketi hasarı reddederse nereye başvurulur?
Önce yazılı ret gerekçesi alınmalıdır. Uyuşmazlığın şartlarına göre Sigorta Tahkim Komisyonu veya görevli mahkeme yolu değerlendirilebilir.
Hasarlı eşya hemen tamir ettirilebilir mi?
Acil değilse eksper incelemesinden önce tamir yaptırılmaması daha güvenlidir. Acil tamirde fotoğraf, servis raporu, fatura ve değişen parçalar saklanmalıdır.
Aynı zarar hem sigorta şirketinden hem firmadan alınabilir mi?
Aynı zarar iki kez tahsil edilemez. Sigortanın karşılamadığı bölüm için nakliye firmasına başvurulabilir.
Konuyla ilgili Yargıtay kararı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 8 Haziran 2022 tarihli, 2021/5409 Esas ve 2022/4598 Karar sayılı ilamı, emtia taşıma sigortasında hasarın hangi aşamada gerçekleştiğinin ve poliçenin yükleme-boşaltma sınırlarının nasıl değerlendirileceği bakımından önemlidir.
Karara konu olayda taşınan eşyanın araçtan indirilerek belirlenen yere götürülmesi sırasında hasar meydana gelmiştir. Uyuşmazlıkta bu işlemin taşımanın ve boşaltmanın parçası mı, yoksa poliçe kapsamı dışında kalan montaj işlemi mi olduğu tartışılmıştır.
Yargıtay çoğunluğu, somut taşıma sözleşmesinin kapsamını ve Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları’nın 1’inci maddesini dikkate alarak hasarın boşaltma aşamasında gerçekleştiğine ilişkin değerlendirmeyi esas almıştır. Bununla birlikte sigortalının taşıyıcıdan başka bir ödeme alıp almadığının araştırılması gerektiğini belirterek aynı zarar için mükerrer tazminat ödenemeyeceğini de vurgulamıştır.
Bu kararın evden eve nakliye bakımından verdiği temel mesaj şudur:
Sigorta teminatının bulunup bulunmadığı yalnızca hasarın gerçekleşmesine değil, hasarın taşımanın hangi aşamasında meydana geldiğine, sözleşmenin kapsamına ve poliçenin özel şartlarına göre belirlenir.
Karar, Yargıtay Başkanlığının resmî Emsal Karar Arama sisteminde “11. Hukuk Dairesi”, “2021/5409 Esas” ve “2022/4598 Karar” bilgileriyle aranabilir. Yargıtay, resmî karar sisteminde daire, esas numarası, karar numarası, tarih ve doküman içeriğine göre arama yapılabildiğini açıklamaktadır. Yargıtay Karar Arama
Lorem
Netice:
Sigortalı evden eve nakliye, eşyanın bütün risklere karşı koşulsuz biçimde korunduğu anlamına gelmez. Sigorta şirketi yalnızca poliçede belirtilen:
- eşyalar,
- taşıma,
- süre,
- güzergâh,
- riskler,
- limitler
çerçevesinde ödeme yapar.
Kiracı evden eve nakliye firmasını ararken yalnızca sözlü “sigortalı taşıma” vaadine güvenmemeli; poliçeyi görmeli, taşınacak eşyaların ve taşıma bilgilerinin poliçeye işlendiğini doğrulamalıdır.
Özellikle:
- kırılma ve çizilme,
- yükleme ve boşaltma,
- taşıma asansörü,
- elektronik cihaz hasarı,
- paketleme hatası,
- mobilya sökme-kurma,
- muafiyet ve teminat limiti taşıma öncesinde yazılı olarak açıklığa kavuşturulmalıdır.
Sigorta şirketinin zararı karşılamaması, nakliye firmasının sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Hasarın firma personelinin kusuru, yetersiz paketleme veya sözleşmeye aykırı taşıma nedeniyle meydana gelmesi hâlinde müşterinin nakliye firmasına karşı tazminat hakları devam edebilir.
Hukuki Bilgilendirme
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Buradaki açıklamalar, somut bir uyuşmazlık hakkında hukuki görüş veya sonuç garantisi oluşturmaz. Her uyuşmazlık; kendi koşulları, sözleşmeleri ve delilleri çerçevesinde, uyuşmazlığın niteliğine göre yetkili mahkeme, hakem heyeti veya diğer resmî merciler tarafından değerlendirilir. İçerik, bireysel hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili Makaleler
Faydalı Formlar ve Araçlar
Tümünü Gör >Deneyiminizi Paylaşın
Kiralık ev, ev sahibi, emlakçı, apartman yönetimi veya nakliye firmasıyla yaşadığınız deneyimi diğer kullanıcılarla paylaşabilirsiniz.
Şikâyet Oluştur