Arabuluculuk başvurusunun doğru yerde yapılması, sürecin gereksiz yere uzamaması açısından önemlidir. Yetkisiz bir arabuluculuk bürosuna yapılan başvurular, itiraz hâlinde usul işlemlerinin yeniden yapılmasına neden olabilir.
Kira uyuşmazlıklarında yetkili arabuluculuk bürosunun belirlenmesinde temel olarak 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümleri dikkate alınır.
Genel kural olarak başvuru;
- Karşı tarafın (davalı olacak kişinin) yerleşim yeri adliyesindeki Arabuluculuk Bürosuna,
- Kanunda veya sözleşmede özel yetki öngörülmüşse yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki Arabuluculuk Bürosuna,
- Arabuluculuk Bürosunun bulunmadığı yerlerde ise bu görevi yürüten Sulh Hukuk Mahkemesi Yazı İşleri Müdürlüğüne yapılabilir.
Kira Uyuşmazlıklarında En Sık Karşılaşılan Yetki Durumları
| Uyuşmazlık | Başvuru Yapılabilecek Yer |
|---|---|
| Kira alacağı | Karşı tarafın yerleşim yeri veya yetkili mahkemenin bulunduğu yer |
| Depozito iadesi | Karşı tarafın yerleşim yeri veya yetkili mahkeme |
| Kira tespit davası | Yetkili Sulh Hukuk Mahkemesinin bulunduğu yer |
| Tahliye davaları | Yetkili Sulh Hukuk Mahkemesinin bulunduğu yer |
Ancak her uyuşmazlığın özellikleri farklı olabileceğinden, özellikle birden fazla taşınmazın bulunması, birden fazla kiraya verenin yer alması veya tüzel kişilerin taraf olduğu durumlarda yetki kuralları değişiklik gösterebilir.
Arabuluculuk başvurusunun yanlış yerde yapılmış olması, her durumda başvurunun geçersiz olduğu anlamına gelmez. Ancak karşı tarafın yetki itirazında bulunması hâlinde dosyanın yetkili büroya gönderilmesi gerekebilir. Bu durum sürecin uzamasına neden olabileceğinden başvurunun en başta doğru yerde yapılması önemlidir.
Yetki İtirazı Nasıl Yapılır?
Karşı taraf, başvurunun yetkisiz bir arabuluculuk bürosunda yapıldığını düşünüyorsa ilk toplantıdan önce veya ilk toplantı sırasında yetki itirazında bulunabilir. Arabulucu, itirazı değerlendirerek dosyayı gerekli inceleme için ilgili Sulh Hukuk Mahkemesine gönderir. Mahkemenin vereceği yetki kararı doğrultusunda arabuluculuk süreci yetkili büroda devam eder.
Hukuki Dayanak
Bu konuda başlıca mevzuat hükümleri şunlardır:
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu
- Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) (genel ve özel yetki kuralları)
- 7445 sayılı Kanun (kira uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk düzenlemesi)